جراحی رباط صلیبی؛ چه زمانی به عمل احتیاج داریم؟ - شاتر عکاسی

در این نوشته با هم مرور می کنیم که علائم پارگی رباط صلیبی چیست، چه افرادی واقعاً کاندید جراحی هستند، اگر عمل انجام نگردد چه پیامدهایی ممکن است ایجاد گردد، چگونه یک جراح زانوی مناسب انتخاب کنیم و چرا انتخاب پزشکی باتجربه مانند دکتر مجید عابدی برترین جراح زانو شیراز می تواند در روند درمان و بازگشت به فعالیت های روزمره و ورزشی اهمیت داشته باشد. بعلاوه مسیر بهبودی و بازگشت به ورزش بعد از جراحی رباط صلیبی را آنالیز خواهیم کرد.

چطور بفهمیم رباط صلیبی پاره شده؟ علائمی که نباید نادیده بگیرید

رباط صلیبی قدامی (ACL) یکی از مهم ترین رباط های داخل زانو است که وظیفه اصلی آن حفظ ثبات مفصل و کنترل حرکات چرخشی زانو است. آسیب این رباط معمولاً در اثر تغییر ناگهانی جهت حرکت، فرود نامناسب هنگام پریدن، ضربه مستقیم به زانو یا فعالیت های ورزشی شدید اتفاق می افتد.

یکی از نشانه های شایع پارگی رباط صلیبی، احساس خالی کردن زانو است؛ به خصوص زمانی که فرد هنگام راه رفتن، بالا رفتن از پله یا انجام حرکات چرخشی احساس کند زانو توان تحمل وزن بدن را ندارد. سایر علائمی که ممکن است نشان دهنده آسیب رباط صلیبی باشند عبارت اند از:

• شنیدن صدای تق یا پاره شدن هنگام آسیب
• تورم سریع زانو پس از ضربه
• درد هنگام حرکت یا فشار آوردن روی پا
• محدود شدن دامنه حرکتی زانو
• احساس ناپایداری یا ضعف در مفصل

البته وجود این علائم به تنهایی تشخیص قطعی پارگی رباط صلیبی نیست و آنالیز دقیق به وسیله متخصص ارتوپدی، معاینه فیزیکی و در بعضی موارد تصویربرداری MRI برای تشخیص صحیح ضروری است.

آیا هر پارگی رباط صلیبی احتیاج به جراحی دارد؟

یکی از رایج ترین سوالات بیماران این است که آیا بعد از تشخیص پارگی رباط صلیبی، حتماً باید عمل انجام دهند؟ پاسخ این است که همه پارگی های رباط صلیبی شرایط یکسانی ندارند.

در بعضی افراد، به خصوص کسانی که فعالیت ورزشی سنگین ندارند و زانو دچار بی ثباتی شدید نشده است، ممکن است درمان های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی و تمرینات تقویت عضلات بتواند به بهبود عملکرد زانو یاری کند.

اما در شرایطی که رباط به طور کامل پاره شده باشد جراحی رباط صلیبی می تواند گزینه مناسب تری باشد. هدف از جراحی تنها ترمیم آسیب نیست؛ بلکه بازگرداندن ثبات زانو و جلوگیری از آسیب های بیشتر به بخش های دیگر مفصل است.

چه زمانی جراحی رباط صلیبی به بیمار پیشنهاد می گردد؟

به طور کلی چند موقعیت تعیین هست که در آن ها متخصص ارتوپد، جراحی رباط صلیبی را برترین راه چاره می دانند. یکی از رایج ترین این موقعیت ها، پارگی کامل رباط همراه با احساس مکرر ناپایداری در زانو است. بعلاوه اگر بیمار ورزشکار باشد یا شغلی داشته باشد که احتیاج به چرخش و تغییر جهت سریع دارد، جراحی معمولاً زودتر پیشنهاد می گردد تا منیسک و غضروف زانو دچار آسیب بیشتر نشوند.

یک نکته دیگر هم قابل توجه است: وقتی پارگی رباط صلیبی با آسیب همزمان منیسک یا سایر رباط های زانو همراه باشد، اهمیت درمان جراحی بیشتر می گردد، چون تأخیر در این شرایط می تواند دامنه آسیب را به بخش های دیگر زانو هم بکشاند.

اگر جراحی رباط صلیبی را انجام ندهیم چه اتفاقی می افتد؟

خیلی از بیماران در ابتدا امیدوارند که با گذشت زمان، زانو خودش بهبود پیدا کند. اما واقعیت این است که رباط صلیبی، برخلاف بسیاری از بافت های دیگر بدن، توانایی ترمیم طبیعی چندانی ندارد. وقتی این رباط کاملاً پاره گردد و درمانی روی آن انجام نگیرد، زانو در حرکات چرخشی و ناگهانی همچنان ناپایدار باقی می ماند.

این ناپایداری ادامه دار، فشار غیرطبیعی روی منیسک و غضروف مفصل وارد می نماید و نتیجه اش، در خیلی از موارد، آسیب تدریجی به این بخش ها و افزایش احتمال آرتروز زودرس زانو در سال های بعد خواهد بود. برای همین، حتی اگر فعلاً قصد ورزش سنگین ندارید، بهتر است ریسک های بلندمدت بی خیال شدن جراحی را هم با جراحتان در میان بگذارید.

چطور برترین جراح زانو را برای عمل رباط صلیبی انتخاب کنیم؟

انتخاب جراح مناسب یکی از مهم ترین تصمیماتی است که روی نتیجه نهایی جراحی رباط صلیبی و کیفیت زندگی بعد از آن تأثیر می گذارد. یک جراح خوب علاوه بر مهارت فنی، باید بتواند شرایط شما را درست ارزیابی کند و برترین روش را متناسب با سبک زندگی تان پیشنهاد دهد. برای همین بهتر است به تجربه واقعی جراح، تعداد جراحی های مشابه صورت گرفته و بازخورد بیماران قبلی اش توجه کنید. یک مشاوره حضوری هم می تواند یاری زیادی به تصمیم گیری درست تان بکند.

اگر در شیراز در پی چنین پزشکی هستید، دکتر مجید عابدی یکی از متخصصانی هستند که بیش از 15 سال است در زمینه ارتوپدی و جراحی زانو و درمان آسیب های رباط صلیبی فعالیت می نماید. ایشان با سابقه ای طولانی در این حوزه، تجربه زیادی در انجام پیروز این نوع عمل ها کسب نموده و خیلی از بیمارانش با خیال راحت تری مسیر درمان شان را طی نموده اند. اگر دنبال یک متخصص باتجربه برای مشورت قبل از تصمیم گیری نهایی هستید، دکتر عابدی می تواند گزینه خوبی برای آغاز این مسیر باشد.

قبل از جراحی رباط صلیبی چه آماده سازی هایی ضروری است؟

قبل از انجام جراحی رباط صلیبی، پزشک ابتدا شرایط کامل زانو و شرایط عمومی بیمار را آنالیز می نماید تا عمل در برترین شرایط انجام گردد. آنالیز تصاویر MRI، انجام آزمایش های لازم، کنترل تورم و التهاب زانو و در بعضی موارد تقویت عضلات اطراف زانو با تمرینات مناسب، از جمله اقداماتی است که می تواند به روند بهتر جراحی و دوران نقاهت یاری کند. بعلاوه آشنایی بیمار با مراحل عمل، مراقبت های بعد از جراحی و اهمیت فیزیوتراپی، باعث می گردد با آمادگی بیشتری وارد مسیر درمان گردد.

جراحی رباط صلیبی چگونه انجام می گردد؟

روز عمل، بیمار تحت بی حسی نخاعی یا بی هوشی عمومی قرار می گیرد. جراح به وسیله چند برش کوچک، دوربین آرتروسکوپی و ابزار جراحی را وارد مفصل زانو می نماید، بافت پاره شده را برمی دارد و کانال های استخوانی لازم برای عبور پیوند تازه را آماده می نماید.

بعد از آن، بافت جایگزین که از تاندون همسترینگ یا کشکک خود بیمار برداشته می گردد، در جای رباط قدیمی قرار می گیرد و با پیچ های مخصوص محکم می گردد. کل این عمل معمولاً یک تا دو ساعت طول می کشد و بیشتر بیماران همان روز یا روز بعد از بیمارستان مرخص می شوند؛ یعنی احتیاجی به بستری طولانی نیست.

دوران نقاهت بعد از جراحی رباط صلیبی چگونه است؟

بازگشت کامل به فعالیت های ورزشی بین شش تا دوازده ماه زمان می برد، البته این بازه بسته به نوع ورزش و شدت آسیب اولیه می تواند کم وزیاد گردد. در هفته های اول، تمرکز اصلی روی کنترل تورم، برگرداندن دامنه حرکتی و راه رفتن با یاری عصا یا بریس زانو است.

از هفته سوم تا ششم، معمولاً فیزیوتراپی تدریجی برای تقویت عضلات چهارسر ران و همسترینگ آغاز می گردد. برگشتن به دویدن معمولاً از ماه سوم به بعد ممکن است و برگشت کامل به ورزش های چرخشی و پرتحرک هم، با نظر جراح و فیزیوتراپیست، معمولاً از ماه ششم به بعد در نظر گرفته می گردد. هرچقدر منظم تر برنامه توانبخشی تان را دنبال کنید، احتمال پارگی دوباره رباط هم کمتر می گردد.

جمع بندی

پارگی رباط صلیبی خاتمه مسیر ورزش و فعالیت نیست، اما تصمیم گیری درباره آن به یک ارزیابی شخصی سازی شده احتیاج دارد. بیمار کم فعالیت و بدون بی ثباتی ممکن است با توانبخشی به نتیجه خوبی برسد، در حالی که ورزشکار جوان با زانوی ناپایدار یا آسیب همراه منیسک، از بازسازی به موقع سود می برد. کلید نتیجه مطلوب سه چیز است: تشخیص درست در هفته های اول، انتخاب جراح باتجربه در آرتروسکوپی زانو و پایبندی جدی به برنامه توانبخشی.

اگر بعد از آسیب زانو، ورم زودرس یا احساس خالی کردن مفصل را تجربه نموده اید، ارزیابی تخصصی را به تعویق نیندازید. برای مشاوره، آنالیز ام آر آی و دریافت برنامه درمانی متناسب با سبک زندگی خود می توانید به وسیله وب سایت رسمی دکتر مجید عابدی، فوق تخصص زانو در شیراز، نوبت مشاوره بگیرید.